ACTE I – SC 1
Hortense
Quina meishanta nueit qui èi passat. N’ei pas mei dromit desempuish duas òras. Los raumatismes que m’an deishudada. Que’s calè menshidar d’aqueth cambiement de temps. Adara, que plau.
Adèle
Jo tanpòc n’èi pas plan dromit. N’èi pas deverzut lo repaish d’ger ser. Ne sèi pas çò qui hèn los cosinèrs aquestes dias. Be’ns hèn ua godala, los pòrcs ne’n volerén pas. Que deven estar amorós bahida.
Hortense tend l’oreille
Que dises, Adèla, los pòrcs amorós ? E que vòs díser ?
Adèle plus fort
Mes non Ortensa, que disi que los cosinèrs deven estar amorós tà adobar d’aquera faiçon. Que vades de mei en mei shorda, que’t va caler har curar las aurelhas.
Hortense
En tot cap, tu, n’as pas hrèita d’anar véder lo medecin tà’t suenhar l’estomac ; n’as pas sonque a hartar drin mensh. Ger ser, que’t claquès : duas assietas de sopa, tres peishs, dus còps moleta, hromatge e dètz pastoras, e shens parlar deu vin roi : tres veires que’n bevós, e deu pelut deu quatorze.
Adèle
Quina meishanta lenco ! Qu’at as comptat tot, vielha thavèca ! Las aurelhas ne van pas hòrt mes lo cap que l’as enqüèra bon.
Mariette
Avetz fenit de har a la nhica nhaca las duas ? Que heretz mélher de discutir d’autas causas que non pas sonque de hartèra e de santat. Qu’avem tots los nostes petits malurs e se començam a’ns plànher, lo dia ne seré pas pro long. E aquò non ns’ heré pas guarir tanpòc.
Aurésie
Jo Marieta qu’ei dromit plan. Qu’ei saunejat tota la nueit. Qu’ei viscut ua istuèra meravilhosa. Qu’èri ua hada joena e beròja e qu’avi encontrat un prince.
Hortense
Urosament qu’at as saunejat Oresia, autament, ne t’aurem pas creduda. Pendent tota la toa vita, n’as pas podut trobar un sol omi tà’t maridar. Adara, còp d’escadença, que l’as trobat en dromir.
Elle rit de sa blague.
Aurésie
Aciu, au país, n’ei pas jamei encontrat l’òmi qui m’ calè. Qu’ei causit d’estar com soi. Tu, n’as pas arren a díser. Que’n as trobat un, praubòt. Que l’as hèit petar de tant qui èras meishanta. B’èra deus mei braves !
-1-
Mariette
Vam, vam, ne vatz pas tornar ‘vs pelejar. Ger, que receboi novèlas de la hilha. Que l’an enviada tribalhar tà Estrasborg. Qu’ei au bèc de la França. Ne tornerà pas de lèu, adara. E tu Adèla, quin va la toa familha ?
Adèle
Ne sèi pas arren desempuish sheis mes. A Nadau, que receboi un paquetòt de chocolats. Be’m hasó hèra de gai. Augan, arren. E m’an lhèu desbrombada ? Qu’an cuentas tanben, saps, Marieta : los mainatges, la maison a bastir, lo tribalh… Jo que soi vielha, que serí un trebuc tà d’eths. Ne poish pas servir a gran causa adara. Lo sol plaser qui’m damora qu’ei de minjar quauquas boniquerias de quan e quan.
Hortense
De quan en quan ? Dèisha’m arríder.
Mariette
Cara’t drin Ortensa ! Vam, Adèla, non cau pas parlar atau. A tot atge, qu’avem tostemps quauquarren de har interessent entà si medish e entaus autes.
Aurésie
E avetz entenut la darrèra hèita ? L’emplegada deu suber-marcat qu’aten un nenè e lo son amiguet que l’a deishada e qu’ei partit dab ua auta. Quin tristèr ! B’ei tant charmantina aquera gojata. Qu’i a autant de misèrias dens la vita deus vielhs com la deus joens.
Mariette
Mes de la quau e vòs parlar ?
Aurésie
Que la coneishes, be. Qu’ei la bruneta deus uelhs blus, hèra arridolenta.
Mariette
Non, per ma fe ne vedi pas.
Adèle
Mes quiò, qu’ei l’arrèr hilha de la Bèrta deu Solanè de Lasohardit. E te’n brembas ? Qu’èra aquera hemblassa qui hesè enqüèra la bugada au pontòt deu gave. Ne volè pas anar tau lavader deu vilatge pr’amor que s’èra pelejada dab la cosia e ne la volè pas véder tornar. La Bèrta que deveré aver 88 ans adara. Que m’en sovieni. A noste, la mair que disè tostemps qu’èra lo darrèr nenè deu segle. Qu’èra vaduda lo 31 de deceme de 1899 abans mieja nueit. Mes tot aquò que son istuèras de las vielhas.
Mariette
Adara, qu’i soi. Que la vedi plan aquera hembla. Mon Diu ! Quins temps autes còps ! Que hesèm tot a la man : la bugada, entertiéner l’ostau e lo casau, suenhar la poralha… Que calè tirar la guinhòrra mes qu’avèm viscut tant bèras pausas. Que vivèm e tribalhàvam tots amassa. Quinas hèstas, quinas pèths d’arríder. E qu’erem joenas ! qu’avèm tot l’aviéner deu monde davant nosautas. Vam, n’èm pas aciu entà plorassejar suu temps de la Reina Jana.
Hortense
Quin que sia, deu noste temps qu’avèm drin mei de resèrva. Ne s’i vedè pas totas las lèdas causas de uei. Aquera monarda deu suber marcat n’avè pas qu’a s maridar. Ne’n serè pas on ei. B’ei donc aquera mòda de víver atau acoplats ? Los joens n’an pas qu’aquera holia au cap. Mes tanben, que’us arriba de har Pascos abans Arrams.
-2-
Aurésie
Quins tracassís ! Mes praube Ortensa qu’es ua « ringarde” com diseré Sabina. Que’t va caler seguir la mòda.
Hortense
Bastarda, jo, ua bastarda ? Torna’t díser se vos un coat ! Que sauras damisèla que sòrti de l’ostau Lonquet de Vira Cort. Autes còps, lo noste ostau qu’èra l’abadia deu senhor de Claveria.
Aurésie
En faisant la révérence
Excusatz-me Dauna, que’vs ei solament dit qu’èratz ua « ringarda” e non ua bastarda. Que’vs va caler har desboçar las vòstas nòblas aurelhas. (vers les autres dames) N’a pas dit que lo son castèth que’s banhava los pès hens l’arriu merdèr, açò n’at a pas dit.
Toutes rient, Hortense hausse les épaules, boudeuse.
Adèle
Quin òra ei ? Qu’ei hami, jo. E van lèu servir lo vrespèr ?
Aurésie
Qu’as l’estomac reglat com ua pendula. Qu’enteni la gojata arribar.
SC2
Sabine
Bonjour Mesdames ! Alors on se chipote ou on papote ?
Mariette
E que vòs que hàsquim Sabina dab aqueth temps ?
Sabine
Je vous ai préparé un pastis et un thé darjeeling à la bergamotte. Vous m’en direz des nouvelles.
Hortense
çò qu’a dit ? Un tè quin ? a la marmòta ?
Adèle (la bouche pleine, elle postillonne abondamment)
Mes non Ortensa, un tè darjeeling à la bergamòta. Ne coneishes pas arren praubòta, que’t va caler sortir dens los salons de tè. Que’t va civilizar drin. Que t’i miarèi jo tà’t amuishar. Jo qu’ei l’abitud deus endrets de la hauta on s’i minjan de bon.
Aurésie
Qu’es ua hada entà nos Sabina. Qu’em viciadas com n’ei pas permetut.
Sabine
Mais mademoiselle Aurésie, c’est tout à fait normal. Il faut bien vous offrir quelques compensations. C’est pas toujours le pied dans cette maison. Moi, j’en ai de reste avec mes heures de travail, alors, vous, 24 h sur 24, je vous comprends. En ce moment, la dirloche est d’une humeur massacrante. Elle ne nous lâche pas les baskets une minute. Toujours sur les talons, c’est trop !
-3-
Hortense :
Ne compreni pas arren de çò qui batala. Qu’at mescla tot. Que s’a volut crompar un par de solièrs de matin, bahida.
Sabine
Alors Madame Hortense, toujous aussi branchée ? Va falloir devenir cool comme les copines !
Mariette
Tu, Sabina, dab la toa gaujor que te’n sauvaràs tostemps.
SC3
Une autre employée arrive dans le salon, elle crie :
Pervenche
Sabine, le vieux Jantinon s’est sauvé. Il faut le retrouver tout de suite. Il va nous faire les pires bêtises.
Mariette
Que s’ei escapat enqüèra ! Mes qu’a lo huec au cuu aqueth diable d’òmi. Ça vietz las hemblas nosautas tanben que’u vam cercar.
Adèle
Mes n’avem pas acabat de vrespejar. Que’m he dòu de deishar aqueth pastís tant bon.
Mariette
Arrés ne t’at va pas panar. Que damorèra tà bèthlèu. (Elle lui prend la main et crie à Hortense)
Ortensa, çai dab nosautas entà cercar au Jantinon.
Hortense
Aqueth pelièr ! Que hè tostemps quauque asolada. Se’u gahi que te’u foti ua cerisada.
(Elles sortent toutes, bruit, coups. Elles reviennent au bout de quelques instants, Jantinon maîtrisé par les 2 employées)
Sabine
Mossur qu’èra juste suu camin de Las Barlòcas. E que sap plan totun que ne’s cau pas escapar de la maison de retrèita. Se Madama la Directora at aprenè que vs empaisherè d’anar córrer pendent ua setmana. Avetz entenut Jantinon ?
Jantinon
Que’m trufi de çò qui pòdes díser. Jo que me’n voi tornar tà casa.
Sabine
Pro adara ! Que vatz damorar sus aquesta cacheta dinc au disnar. Qu’ei la vòsta punicion. Las daunas que’vs guardaràn. E avisatz ve ne son pas tenhèras.
Jantinon
Que ? Demorar aquiu au miei d’aqueras fumèlas ? Jamei, aquesta tropa de guitas que’m van har virar lo cabelh !
Aurésie (Elle montre la tête de Jantinon)
Praube Jantinon. B’i a bèra pausa qu’un plom deu transformator qu’a sautat un dia de grana priglada, bahida !
-4-
VOUS DÉSIREZ LIRE LA SUITE DE LA PIÈCE ? Il suffit de demander par mail à mimi.loubet@gmail.com
VOUS SOUHAITEZ AVOIR ACCÈS A LA TRADUCTION ? Voir les vidéos sous titrées rubrique THEATRE sur ce blog
CI-DESSOUS LE MONTAGE DE PRÉSENTATION DE LA PIÈCE SUR NOTRE CHAÎNE YOU TUBE
